Trong quá trình lấy ý kiến góp ý về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, có đề xuất cho rằng cần bỏ chính sách giao đất có thu tiền sử dụng đất và thay thế bằng chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, đây là hai chính sách có bản chất khác nhau, không thể thay thế cho nhau.
Đề xuất thay chính sách giao đất bằng thuế sử dụng đất
Theo đề xuất góp ý, chính sách giao đất có thu tiền sử dụng đất quy định tại Điều 119 Luật Đất đai 2024 nên được bãi bỏ để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với định hướng sửa đổi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
Đề xuất cho rằng, thay vì thu tiền sử dụng đất một lần khi Nhà nước giao đất, có thể áp dụng chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp thường xuyên hàng năm. Cụ thể, với đất ở đang sử dụng, áp dụng thuế suất 1%/năm; với đất ở không đưa vào sử dụng, áp dụng mức 10%/năm.
Theo hướng này, tiền sử dụng đất sẽ không còn là khoản chi trả một lần quá lớn, từ đó góp phần giảm giá thành đất ở, nhà ở, phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân. Ngoài ra, việc áp thuế cao đối với đất không sử dụng cũng sẽ thúc đẩy đưa quỹ đất vào khai thác, tăng nguồn cung nhà ở, giúp hạ giá thành, phù hợp với tinh thần Hiến pháp năm 2013 về bảo đảm chỗ ở hợp pháp cho mọi người dân.
Quan điểm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Trước kiến nghị trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định:
-
Tiền sử dụng đất là khoản mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước khi được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất hoặc trong các trường hợp pháp luật quy định. Quy định này được ghi nhận tại khoản 44 Điều 3 Luật Đất đai 2024.
-
Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp là khoản thu hằng năm dựa trên đối tượng chịu thuế đã được quy định tại Điều 2 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2010 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định số 53/2011/NĐ-CP.
Theo Bộ, bản chất của tiền sử dụng đất và thuế sử dụng đất là hoàn toàn khác nhau. Tiền sử dụng đất được xác lập tại thời điểm người sử dụng đất được Nhà nước giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất; trong khi đó, thuế là khoản nộp định kỳ hằng năm dựa trên diện tích, loại đất và quy định pháp luật về thuế.
Do vậy, việc đề xuất bỏ chính sách giao đất có thu tiền và thay thế bằng chính sách thuế là không phù hợp về mặt pháp lý cũng như cơ chế quản lý.
Tiếp tục nghiên cứu, phối hợp chính sách
Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định luôn trân trọng và ghi nhận các ý kiến đóng góp từ người dân, doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai.
Đối với đề xuất liên quan đến thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Bộ sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động và đề xuất điều chỉnh phù hợp trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai và Luật Thuế.
Việc phân biệt rạch ròi giữa chính sách giao đất có thu tiền và chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong quản lý nhà nước về đất đai. Đây là hai công cụ điều tiết khác nhau, nhằm vừa bảo đảm nguồn thu cho ngân sách, vừa quản lý chặt chẽ việc sử dụng, khai thác đất đai.
Trong bối cảnh sửa đổi Luật Đất đai, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến xã hội, nghiên cứu để đưa ra các chính sách phù hợp, đồng bộ, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời giữ vững nguyên tắc quản lý, sử dụng đất đai hiệu quả, công bằng và bền vững.
Viện Hỗ Trợ Pháp Luật và Kinh Tế
