Minh bạch thông tin đất đai là quyền lợi của người dân, nhưng có những giới hạn pháp lý cần biết
Theo quy định mới tại Nghị định 101/2024/NĐ-CP, có 5 trường hợp cụ thể mà cơ quan quản lý đất đai được phép từ chối cung cấp thông tin cho người dân. Những hạn chế này được thiết lập nhằm cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin và các yếu tố an ninh quốc gia, quyền riêng tư cá nhân cùng quy trình hành chính.
1. Thông tin thuộc diện bảo mật quốc gia
Các dữ liệu đất đai được xếp vào danh mục bí mật nhà nước sẽ không được công khai cho đến khi hoàn tất quy trình giải mật theo quy định pháp luật. Đây là biện pháp bảo vệ những thông tin nhạy cảm có thể ảnh hưởng đến lợi ích chiến lược của đất nước.
“Việc phân loại và bảo vệ các thông tin mật về đất đai là cần thiết trong bối cảnh an ninh hiện nay,” chuyên gia pháp lý Nguyễn Văn A nhận định.
2. Thông tin ảnh hưởng đến an ninh quốc gia
Những thông tin có khả năng tác động tiêu cực đến lợi ích quốc gia, quốc phòng, an ninh, quan hệ quốc tế hoặc trật tự xã hội cũng nằm trong diện bị hạn chế tiếp cận. Quy định này nhằm ngăn chặn các rủi ro có thể phát sinh từ việc tiết lộ thông tin nhạy cảm.
3. Thông tin cá nhân chưa được chủ thể đồng ý
Quyền riêng tư của công dân được đặt lên hàng đầu khi pháp luật quy định thông tin về người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất sẽ không được tiết lộ nếu không có sự chấp thuận từ họ.
Tuy nhiên, luật cũng có những ngoại lệ trong trường hợp phục vụ công tác điều tra, thi hành án hoặc các hoạt động quản lý nhà nước có thẩm quyền.
4. Yêu cầu không đáp ứng tiêu chuẩn về hình thức
Các yêu cầu cung cấp thông tin không đạt yêu cầu như thiếu chữ ký hợp lệ, thiếu thông tin xác nhận hoặc có nội dung không rõ ràng sẽ bị từ chối. Quy định này đảm bảo tính chính danh của người yêu cầu và giúp hệ thống quản lý vận hành hiệu quả.
5. Không thực hiện nghĩa vụ tài chính
Người yêu cầu thông tin đất đai phải hoàn thành việc nộp phí theo quy định. Nếu không thực hiện nghĩa vụ này, cơ quan quản lý có quyền từ chối cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai.
Trách nhiệm minh bạch thông tin
Luật Đất đai 2024 cũng nghiêm cấm việc cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đúng thời hạn, nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc đảm bảo tính minh bạch của hệ thống thông tin đất đai.
“Người dân cần hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi yêu cầu thông tin đất đai để tránh những rắc rối không đáng có,” TS. Trần Thị B, chuyên gia về luật đất đai cho biết.
Với việc triển khai đồng bộ hệ thống thông tin đất đai trên toàn quốc, việc tiếp cận dữ liệu đất đai đang ngày càng thuận tiện hơn, nhưng vẫn cần tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo quyền lợi của tất cả các bên liên quan.
