Chính sách giảm tiền sử dụng đất cho một số nhóm đối tượng đặc thù là nội dung quan trọng trong Luật Đất đai năm 2024, nhằm hỗ trợ an sinh và khuyến khích lực lượng công tác tại vùng khó khăn. Tuy nhiên, nhiều trường hợp thực tế vẫn gặp vướng mắc trong quá trình xác nhận, khiến việc áp dụng chính sách chưa đồng bộ và còn phát sinh tranh cãi.
Theo quy định tại điểm a và b khoản 3 Điều 124 Luật Đất đai số 31/2024/QH15, các trường hợp được giao đất ở có thu tiền sử dụng đất mà không qua đấu giá, gồm:
-
Nhóm 1: Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan tại ngũ, quân nhân chuyên nghiệp, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng, sĩ quan, hạ sĩ quan, công nhân công an, người làm công tác cơ yếu và các đối tượng khác trong tổ chức cơ yếu đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước, nhưng chưa được giao đất ở hoặc nhà ở.
-
Nhóm 2: Giáo viên và nhân viên y tế đang công tác tại xã biên giới, hải đảo hoặc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, mà chưa có đất ở tại nơi công tác hoặc chưa từng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định pháp luật.
Đây là hai nhóm đối tượng được pháp luật công nhận là có đóng góp đặc biệt hoặc đang phục vụ tại các khu vực cần chính sách khuyến khích định cư, bám trụ.
Giảm 50% tiền sử dụng đất: Không phải áp dụng đại trà
Tại khoản 2 Điều 19 Nghị định 103/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025), Chính phủ quy định rõ:
“Giảm 50% tiền sử dụng đất với đất ở cho các đối tượng quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 Điều 124 của Luật Đất đai đang công tác tại các xã biên giới, hải đảo hoặc huyện đảo không có đơn vị hành chính cấp xã thuộc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.”
Như vậy, để được hưởng mức giảm 50% tiền sử dụng đất, ngoài việc thuộc nhóm đối tượng ưu tiên nói trên, người nộp thuế phải đáp ứng đồng thời điều kiện về địa bàn công tác – cụ thể là tại xã biên giới, hải đảo hoặc huyện đảo đặc biệt khó khăn.
Điều này có nghĩa: Không phải cứ là công an, quân nhân hay giáo viên là được giảm, mà phải đang công tác tại khu vực đặc biệt khó khăn, đúng theo quy định hiện hành của Chính phủ.
Không có văn bản xác nhận = Không được giảm
Một lưu ý quan trọng là, việc áp dụng chính sách giảm 50% tiền sử dụng đất không diễn ra tự động, mà bắt buộc phải có văn bản xác nhận chính thức.
Căn cứ khoản 1 Điều 60 Thông tư số 80/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, hồ sơ miễn, giảm tiền sử dụng đất bắt buộc phải có:
“Quyết định hoặc văn bản xác định đối tượng được miễn, giảm tiền sử dụng đất do UBND cấp tỉnh ban hành, hoặc cơ quan được ủy quyền theo quy định pháp luật.”
Do đó, nếu người nộp thuế không có văn bản xác định từ cơ quan có thẩm quyền thì cơ quan thuế không thể tự ý áp dụng chính sách giảm trừ, kể cả khi người đó đúng là đối tượng ưu tiên theo luật.
Hướng xử lý đúng khi bị tính sai tiền sử dụng đất
Trong trường hợp người dân thuộc nhóm đối tượng được giảm tiền sử dụng đất nhưng cơ quan thuế vẫn tính đủ 100%, cần thực hiện như sau:
-
Liên hệ UBND cấp tỉnh nơi có đất để đề nghị xác định lại đối tượng và khu vực áp dụng chính sách miễn, giảm.
-
Xin cấp văn bản xác nhận hoặc quyết định thuộc diện được giảm 50% tiền sử dụng đất.
-
Nộp văn bản này cho cơ quan thuế để được tính toán lại nghĩa vụ tài chính và ban hành quyết định thu đúng, giảm đúng theo quy định.
Kết luận
Luật Đất đai 2024 và Nghị định 103/2024/NĐ-CP đã mở rộng thêm chính sách ưu đãi cho một số lực lượng phục vụ ở vùng khó khăn – điều này thể hiện tính nhân văn và định hướng ổn định dân cư vùng biên giới, hải đảo. Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, người dân cần chủ động thực hiện đầy đủ thủ tục, đồng thời các địa phương cần tích cực xác nhận và hỗ trợ kịp thời, tránh tình trạng thiệt thòi do chậm trễ hành chính.
Viện Hỗ Trợ Pháp Luật và Kinh Tế
