Trong quá trình triển khai dự toán mua sắm, nhiều chủ đầu tư băn khoăn liệu có thể thuê các chuyên gia độc lập hay đơn vị tư vấn để đảm nhiệm vai trò của tổ chuyên gia và tổ thẩm định đấu thầu hay không.
Về vấn đề này, Bộ Tài chính đã có ý kiến giải đáp cụ thể.
Quy định của Luật Đấu thầu
Theo khoản 4 Điều 78 Luật Đấu thầu (đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), chủ đầu tư có trách nhiệm quyết định thành lập tổ chuyên gia trong trường hợp không thuê đơn vị tư vấn để lập hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu cũng như đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất.
Điều này cho thấy pháp luật đã mở ra cơ chế linh hoạt, cho phép chủ đầu tư lựa chọn giữa việc tự thành lập tổ chuyên gia hoặc thuê tư vấn có năng lực.
Quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP
Ngoài ra, khoản 2 Điều 134 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ: trong trường hợp tổ chức hoặc cá nhân được giao nhiệm vụ thẩm định không đủ năng lực, chủ đầu tư có quyền lựa chọn một tổ chức tư vấn có đủ năng lực và kinh nghiệm để thực hiện công tác thẩm định.
Quy định này nhằm bảo đảm quá trình thẩm định được tiến hành khách quan, chính xác, đồng thời hạn chế rủi ro khi nhân sự của chủ đầu tư không đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Ý nghĩa và tác động thực tiễn
Việc cho phép thuê tư vấn thực hiện công việc của tổ chuyên gia, tổ thẩm định có nhiều tác động tích cực:
-
Nâng cao chất lượng thẩm định: Các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp thường có kinh nghiệm và đội ngũ chuyên gia am hiểu sâu về đấu thầu, giúp việc đánh giá hồ sơ minh bạch và chuẩn xác hơn.
-
Tiết kiệm nguồn lực cho chủ đầu tư: Trong nhiều trường hợp, chủ đầu tư – đặc biệt là các đơn vị nhỏ – không đủ nhân sự chuyên môn. Việc thuê ngoài giúp giảm gánh nặng nhân sự, tập trung vào công tác quản lý dự án.
-
Hạn chế rủi ro pháp lý: Khi hồ sơ được thẩm định bởi tổ chức, cá nhân có đủ năng lực, chủ đầu tư sẽ giảm thiểu nguy cơ bị khiếu kiện, tranh chấp trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
-
Đáp ứng yêu cầu về tính minh bạch và cạnh tranh: Việc có bên thứ ba độc lập tham gia sẽ tăng cường tính khách quan, từ đó góp phần xây dựng môi trường đấu thầu công khai và lành mạnh hơn.
Từ các căn cứ pháp lý nêu trên, Bộ Tài chính khẳng định: trường hợp chủ đầu tư không có nhân sự đáp ứng tiêu chuẩn thì hoàn toàn có thể thuê tư vấn (bao gồm cả tổ chức và cá nhân) để thực hiện công việc của tổ chuyên gia và tổ thẩm định đấu thầu.
Quy định này không chỉ tháo gỡ khó khăn về nhân sự, mà còn tạo điều kiện để nâng cao chất lượng công tác đấu thầu, phù hợp với xu hướng chuyên nghiệp hóa và minh bạch hóa trong quản lý dự án hiện nay.
