Dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi đang được trình Quốc hội xem xét với các điều chỉnh về thu nhập chịu thuế, giảm trừ gia cảnh và biểu thuế lũy tiến. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và người lao động cho rằng các thay đổi này vẫn chưa theo kịp biến động kinh tế – xã hội và chưa thật sự giảm gánh nặng thuế.
Một số điểm mới trong dự thảo
Dự thảo Luật gồm 4 chương, 29 điều, quy định:
-
Cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm không phải nộp thuế TNCN.
-
Mức giảm trừ gia cảnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc (áp dụng từ năm 2026).
-
Biểu thuế lũy tiến giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, nhưng mức cao nhất 35% vẫn giữ nguyên cho thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng.
Chưa sát thực tế đời sống
Nhiều ý kiến cho rằng mức khởi điểm chịu thuế 10 triệu đồng/tháng đã lạc hậu so với chi phí sinh hoạt hiện nay, đặc biệt tại các đô thị lớn. Việc chỉ tăng giảm trừ gia cảnh nhưng giữ nguyên mức thuế suất cao nhất khiến gánh nặng thuế đối với người làm công ăn lương vẫn lớn.
Các chuyên gia chỉ ra rằng, trong khi giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng mạnh 15–30% trong vài năm qua, thu nhập của người lao động không tăng tương ứng. Mức giảm trừ gia cảnh mới được đánh giá là chưa đủ để đảm bảo tích lũy hoặc duy trì mức sống cơ bản.
Lo ngại về tính cạnh tranh và công bằng
Một số ý kiến cho rằng thuế suất tối đa 35% khiến Việt Nam kém cạnh tranh trong thu hút nhân lực chất lượng cao, khi mức này tại các nước trong khu vực như Singapore, Indonesia, Malaysia chỉ từ 22–30%.
Ngoài ra, việc áp dụng chính sách mới từ năm 2026 bị đánh giá là chậm, chưa “ứng thời”.
Đề xuất cải thiện
Giới chuyên gia kiến nghị:
-
Nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 20 triệu đồng cho người nộp thuế và 10 triệu đồng cho người phụ thuộc.
-
Giảm thuế suất bậc cao nhất xuống 30% để phù hợp với thông lệ quốc tế.
-
Bổ sung cơ chế điều chỉnh tự động theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) để chính sách linh hoạt, phản ánh đúng biến động kinh tế.
Hướng đến chính sách thuế nhân văn hơn
Theo các chuyên gia, Luật Thuế TNCN cần đặt mục tiêu bảo vệ người lao động, khuyến khích tích lũy và đảm bảo công bằng thu nhập, thay vì chỉ dừng ở thay đổi kỹ thuật. Chính sách thuế cần được thiết kế linh hoạt, nhân văn và cập nhật thường xuyên để thực sự giảm áp lực tài chính cho người làm công ăn lương.
